Wat kan stikstof voor uw voedingsproductieproces betekenen?

Grondstoffen en producten die tijdens productie, transport of opslag in contact komen met omgevingslucht zijn gevoelig voor oxidatie en bacteriegroei. Dit leidt tot kwaliteitsverlies in de vorm van geur of smaakverandering, verkleuringen en verkorting van de houdbaarheid. Stikstof biedt hiervoor een effectieve oplossing. In deze blog leest u hoe stikstof wordt ingezet binnen de voedingsindustrie, hoe het werkt en wat het voor uw productieproces kan betekenen.

Wat is Food Grade stikstof?

Food Grade stikstof is stikstofgas dat voldoet aan de kwaliteitseisen voor gebruik in de voedingsmiddelenindustrie. Het gas is inert, kleurloos en reukloos, en heeft geen invloed op de smaak of samenstelling van het product. Omdat stikstof geen chemische reactie aangaat met voedingsmiddelen, is het geschikt als beschermend gas in direct contact met producten.

De kwaliteit van Food Grade stikstof wordt bepaald door twee factoren: de zuiverheid (het percentage N₂) en de afwezigheid van verontreinigingen zoals vocht, stof en olie, conform ISO 8573-1. Beide aspecten zijn bepalend voor de veiligheid en kwaliteit van het eindproduct.

Waarom stikstof in de voedingsindustrie?

Het gebruik van Food Grade stikstof en perslucht is in veel voedselverwerkende bedrijven verplicht en verbetert zowel de veiligheid van het product als de betrouwbaarheid van het proces. Stikstof vervangt de zuurstof in de directe omgeving van het product, waardoor oxidatie en bacteriegroei worden geremd.

Dit heeft een directe impact op:

• De houdbaarheid van het eindproduct
• De smaak, geur, textuur en kleur van het product
• De veiligheid van het productieproces
• De resultaten bij audits en kwaliteitscontroles

Hoe wordt stikstof ingezet in de voedingsindustrie?

Modified Atmosphere Packaging (MAP)

Bij MAP-verpakken wordt de lucht in een verpakking vervangen door een gasmengsel dat is afgestemd op het product. Dit MAP-gas bestaat doorgaans uit stikstof (N₂), kooldioxide (CO₂) en in sommige gevallen zuurstof (O₂). De verhouding verschilt per productcategorie en bepaalt in welke mate oxidatie, bacteriegroei en vochtopname worden geremd.

Voorbeelden van producten die op deze manier worden verpakt zijn gesneden groenten en salades, vleeswaren en gevogelte, kaas en zuivelproducten en droge snack zoals noten en chips.

Stikstof is het meest gebruikte gas. Met uitzondering van rauw rood vlees, orgaanvlees, donkere delen van pluimvee en harde kazen, wordt stikstof op een of andere manier toegepast bij alle andere voedingsmiddelen die baat kunnen hebben bij MAP.

De gasverhouding in de verpakking wordt nauwkeurig geregeld met een gasmenger. Avilo levert hoogwaardige gasmengers waarop verschillende gassen eenvoudig kunnen worden aangesloten, zodat altijd de juiste mengverhouding voor MAP-verpakkingen wordt bereikt.

ULO-cellen en CA/DCA-opslag

In een ULO-cel (Ultra Low Oxygen) wordt het zuurstofgehalte sterk verlaagd met stikstof, waardoor het rijpingsproces van fruit en groenten wordt vertraagd. Niet alleen de temperatuur en het vochtgehalte worden gecontroleerd, maar ook de volledige luchtsamenstelling.

Geschikt voor: langdurige opslag van appels, peren en citrusfruit, bewaring van bananen en exotisch fruit, opslag van bomen, planten en bloembollen en grootschalige koelhuizen tot 500.000 m³

Inertisering van opslagtanks en silo's

Door opslagruimten te vullen met stikstofgas daalt het zuurstofgehalte, waardoor oxidatie van opgeslagen grondstoffen structureel wordt voorkomen.

Producten waarbij inertisering gebruikelijk is zijn plantaardige en dierlijke oliën en vetten, noten, zaden en gedroogd fruit, kruiden, specerijen en aroma’s en meel, zetmeel en andere poederproducten.

Afvullen van dranken

Bij het afvullen van bier, koffie, vruchtensappen en andere dranken wordt stikstof ingezet om oxidatie te voorkomen en druk op te bouwen in de verpakking. Een veelgebruikte methode is het doseren van een kleine hoeveelheid vloeibare stikstof in de verpakking vóór het sluiten, wat zorgt voor overdruk zonder gebruik van CO₂.

Hoe werkt stikstofproductie op locatie?

Een stikstofgenerator scheidt stikstof uit omgevingslucht via twee technieken: membraantechnologie of PSA-technologie (Pressure Swing Adsorption). 

Membraantechnologie is geschikt voor zuiverheden tot circa 99,6% en wordt veel ingezet bij MAP-verpakken, inertisering van tanks en bescherming van silo's. Het systeem is energiezuinig, onderhoudsarm en levert continu stikstof. 

PSA-technologie wordt ingezet wanneer een hogere zuiverheid vereist is. PSA-systemen leveren stikstof met een constante kwaliteit, wat essentieel is bij processen waarbij zelfs minimale zuurstofrest ongewenst is.

De generator past de output automatisch aan het verbruik aan. Zodra het systeem actief is, start de productie en bewaakt het continu de gaskwaliteit.

Welke stikstofzuiverheid heeft u nodig?

Niet elk proces vraagt om dezelfde zuiverheid. Een te hoge zuiverheid levert in veel gevallen geen extra voordeel op, maar verhoogt wel de kosten.

Waar moet u op letten?

Gaskwaliteit conform Food Grade eisen
Stikstof en perslucht dat wordt toegepast in ruimtes waar voedselverwerkende activiteiten plaatsvinden of in direct contact komt met voedingsproducten, moet voldoen aan de geldende normen. Dit betreft niet alleen de zuiverheid, maar ook de afwezigheid verontreinigingen conform ISO 8573-1.

Continuïteit van de gasvoorziening
Een productiestop door een lege tank of een gemiste levering heeft directe gevolgen voor uw productie. Een stikstofgenerator op locatie produceert continu en is niet afhankelijk van externe aanvoer.

Juiste dimensionering
De benodigde flow, zuiverheid en werkdruk bepalen de omvang van het systeem. Een verkeerd gedimensioneerd systeem leidt tot overcapaciteit of tekortkomingen in het proces.

Wet- en regelgeving
De eisen aan gaskwaliteit in de voedingsmiddelenbranche worden steeds strenger. Een installatie die niet voldoet aan de geldende normen kan leiden tot afkeuringen bij audits.

Wat zijn de voordelen van stikstofproductie op locatie?

• Continue beschikbaarheid: geen afhankelijkheid van leveringstijden of tankpeil
• Gegarandeerde Food Grade gaskwaliteit conform geldende normen
• Zelf instellen van de gewenste stikstofzuiverheid per proces
• Lagere kosten per Nm³ bij structureel verbruik
• Geen huur van tanks of cilinders
• Minder logistieke handelingen en administratie 

Stikstof voor uw voedingsproductieproces bij Avilo

Avilo is een ervaren specialist op het gebied van Food Grade stikstof en perslucht voor de voedingsmiddelen- en drankenindustrie. We adviseren klanten over de juiste zuiverheid en leveren systemen die gegarandeerd voldoen aan de geldende voedselveiligheidsnormen.

Benieuwd wat stikstof voor uw productieproces kan betekenen? Neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek of een gerichte kostenindicatie.